Gestrande Potvissen

(Dit is de gekuiste versie, sommige fragmenten zijn te persoonlijk, niet geschikt voor publicatie en heb ik vervangen door drie stippeltjes.)

 

Januari 2016

We reden naar paal twaalf om de gestrande potvissen te zien.

 

We hadden al gelezen: Het waren jonge mannetjes, ze waren dwaas geweest: Ze hadden ‘de verkeerde afslag’ genomen, de Noordzee op. Niet luisteren naar de ouders, stelletje pubers. En nu waren ze dood.

 

[ … ]

 

Op de Ayeslag danste ons autootje over de duinen, de gure westenwind trotserend. De parkeerplaats bij de strandtent lag bezaaid met tientallen auto’s. De televisie was er. Politie.

 

We klommen op het laatste duin, zagen links een potvis liggen en een paar honderd meter naar rechts de vier andere. We liepen eerst naar rechts. Er waren oranje-wit-gestreepte linten gespannen op grote afstand van de dieren. Het was eb, ze lagen op het droge, tientallen meters van de branding. Toch werd mensen verboden aan de zeezijde langs te lopen. Er stond een politiewagen en een politieman om dat te verhinderen. De politie hield zich uiterst zorgvuldig aan het protocol.

 

[Ik lees dat protocol nu, hier boven aan de schrijftafel, op internet. Er staat dat de politie moet zorgen voor afzetting van het strandingsgebied en de openbare orde ter plaatse moet handhaven. Er staat in hetzelfde ‘Protocol stranding levende grote walvisachtigen’ dat Defensie een explosievendienst in moet zetten indien euthanasie m.b.v. explosieven aan de orde is. Het protocol telt 28 pagina’s.]

 

Dichtbij kwamen alleen de wetenschappers, fotografen en zij die de vissen ontleedden.

 

[Niet ‘vissen’, maar ‘walvissen’ moet ik zeggen, die ademhalen, maar nu, juist op land, gestikt waren. Om hen te laten sterven was geen explosief nodig geweest.]

 

Maria-die-ik-liefheb liep verder langs het lint, op zoek naar de meest geschikte plek voor het nemen van foto’s, ik bleef eerst bij de zeereep staan, met hond Paula. Daar was goed zicht op de grote bek van één van de potvissen, een lange rij tanden lag bloot.  Ik ontmoette een collega, Hans, en zijn vrouw, bij wie ik zopas nog langs was geweest.

 

 ‘Hé, ik zie dat je je muts weer hebt! Die heeft Marieke voor je naar school meegenomen.’ Zei hij.

 

‘Oh, dus mijn muts had ik bij jou achtergelaten! Ik begreep er niets van toen ik hem in mijn postvak terugvond.’

 

[Ik geef al 25 jaar wiskunde zonder dat ik orde heb, ik houd dit vol door maar een paar lessen per week te geven. Ik had al twintig jaar terug iets anders moeten gaan doen maar ik weet niet, het is diezelfde fuik als waar die walvissen in waren gezwommen. En ik heb geluk: ik sterf een veel langzamere dood. …]

 

Hans was ook die ochtend, heel vroeg, bij de potvissen geweest. Toen lagen ze in de branding en kon hij er dicht bij komen, er waren nog geen linten.

 

[Dat protocol wordt kennelijk vooral gevolgd tijdens kantooruren. Dat bedenk ik nu, hier boven, op mijn werkkamer terwijl ik Maria-die-ik-liefheb beneden hoor boren.]

 

Verderop kwam ik Frank tegen, mijn Engelse buurman, de technicus die bij het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee werkt en die ik ’s winters bijna nooit zie. Paula gromt en blaft altijd naar hem als hij bij ons achterom loopt om de kliko buiten te zetten. Nu hield ze zich stil. Frank woont minstens tien jaar in Nederland maar we spreken altijd in het Engels met elkaar. Al maanden staat zijn baan op de tocht. Komende week zou hij meer horen, vertelde hij.

 

[Een paar jaar gaf ik wiskunde op een internationale school, in het Engels. Waarom, in Godsnaam? Ik haatte die taal! Ik denk dat het mijn wraak was op mijn lerares Engels die me een drie gaf voor het mondeling examen.]

 

Ook de overburen waren er, met hun twee dochtertjes. Ze hadden het koud, het huilen stond hen nader dan het lachen. De potvissen waren te ver weg om echt indruk op hen te maken.

 

Een moeder liep met haar dochtertje naar de politieman bij de auto. ‘Zij vraagt zeker of ze dichter bij de walvis mogen komen,’ zei Maria-die-ik-liefheb, ‘maar dat mag natuurlijk niet. Stelletje sukkels. Echt een gemiste kans voor de kinderen, die moeten die beesten kunnen aanraken, dan maakt het pas indruk!. Stompzinnig gedoe met die linten.’

 

[Maria-die-ik-liefheb werkte als kleuterleidster voordat we naar Texel verhuisden. Ze is, als zovelen, afgeknapt op het huidige onderwijsbeleid met leerlingvolgsystemen, met kleuters die moeten worden klaargestoomd voor het leren lezen en schrijven in groep drie op een totaal foute manier, met werkbladen bijvoorbeeld, o gruwel! Werkbladen voor kleuters! Die moeten juist vrij exploreren, driedimensionaal! …]

 

Samen met Maria-die-ik-liefheb liepen we even later door naar de potvis die alleen lag. Ik trok sprintjes met Paula, sprong over de plassen die achter de eerste, drooggevallen zandbank lagen, om warm te blijven.

 

[Ik kan goed hink-stap-springen, ik haal minstens tien meter. …]

 

Bij deze potvis waren twee grote trekkers, met enorme banden. Hij was al deels ontleed. Dikke plakken bloederig vet lagen er in grote bakken naast de walvis. Hij had een brede, sterke band om de staart, de trekker sjorde aan hem, maar kreeg hem nog niet in beweging. De wielen draaiden zich diep in het zand, één keer kantelde hij zelfs en stond op één as. De tweede trekker schoot te hulp en hief met zijn grote voorvork de kop van de potvis op. Hij bewoog iets, niet veel, hij lag in een kuil die zich die nacht bij hoog water gevormd had.

 

[Maria-die-ik-liefheb maakte foto’s. Ze maakt altijd foto’s, ze zoekt naar verhalen in de vorm van een serie foto’s. Ik vorm ook één van haar verhalen. Meerdere zelfs. Ze fotografeert bijvoorbeeld hoe ik de serre bouw. Daar doe ik minstens een jaar over. Ik wil ook schrijven en tekenen. Daarom duurt dat zo lang.]

 

Na nog enkele pogingen gaf de walvis zich gewonnen, de trekker sleepte hem eerst een stuk naar links, maakte vervolgens een u-bocht en overbrugde de enkele honderden meters naar de andere vier potvissen.

 

Het was zijn laatste tocht, in de achteruit. Een onnozele toeschouwer zou hebben kunnen denken dat het een zegetocht was: De trekker voorop, daarachter de sierlijk omhoog geheven staart en daar weer achter het enorme lijf met meedeinende vinnen en de half-ovalen kop. Een macabere optocht.

 

[Maria-die-ik-liefheb filmde dit. Dit keer was ik zo verstandig er niet doorheen te praten en niet met Paula het beeld in te lopen. …]

 

De potvis had de kuil en drie grote bakken bloederig vet achtergelaten. De linten waren weggehaald. We naderden de kuil. Het licht van de lage zon weerspiegelde rood op het bloederige water dat er in stond.

 

[De foto die Maria-die-ik-liefheb van deze kuil maakte kreeg drie likes op facebook. Iemand schreef erbij: ‘Deze foto vind ik treffend.’ Dat trof mij. Ik moest denken aan hoe foto’s iconisch kunnen worden, aan de iconische foto’s over de Syrische vluchtelingen. ...]

 

De gure wind had ons koud tot op het bot gemaakt. Wij hadden te weinig vet. Ik tilde Paula op, ze trilde over haar hele lijfje. Zo liepen we terug naar de auto.

 

[Soms denk ik: Iedereen denkt vast net zoveel als ik, over van alles. Als je dat bedenkt, wat wordt er dan verdomd veel gedacht! Het is net als met de sterren. Als je bedenkt hoeveel er daarvan zijn, en hoeveel planeten al die sterren hebben, met allemaal hun eigen weersystemen enzovoort (maar geen leven, nee, dat niet, dat heb ik ook al bedacht. Leven is er in dit heelal alleen op onze planeet. We zijn eindeloos alleen. Geen zorgen echter: Er is nog genoeg leven in de andere heelallen, daar kun je eindeloos over nadenken). Ja, dat denk ik weleens: Er wordt onbestaanbaar veel gedacht. En niet alleen door mensen, ook nog door dieren! Denk alleen al aan alle potvissen! Ooh het duizelt me! Maar waarom gaat er dan zoveel fout? Omdat al dat denken zo fragmentarisch is! Als we al dat denken konden bundelen, in één grote machine, wat dan? Oh het duizelt me! Één grote Supercomputer, een duivelse Machine-Die-Alles-Denkt, oh Maria, wat zou daar van komen? Maria’s die ik liefheb, word ik gek? …]

 

We reden terug, het dennenbos in. Terug naar huis. We zeiden niet veel.

 

Recent Activities, News

Official opening of Museum Gallery RAT (Recomposed Art Texel)

May 13 2017 we celebrate the opening of our new location Burgwal 20 Den Burg. Here you find artwork composed with beachcombed materials by Maria Roelofsen and my design studio for making new pattern compositions based upon the Islamic design tradition. For further information also look at www.museumgalerierat.nl

A new floral design with worksheet. Click on the picture to find more information about the Khatai Flower.

March 24th 2017

Heart cloud sun

Workshop in Amsterdam

21 august 2016 11.30-13.00

In the Tropenmuseum I delivered a workshop on the Islamic design tradition of geometric patterns in Dutch, further information here

New poem in Dutch:

Één Jaar

                                 May 6th 2016

Floral designs

A new subject is being developed and information will be available on this website: floral designs. I started today with the lotus flower. Click on the lotus below to visit the right tab.

                        24th of March 2016

Colour Plates available

Download my puzzle-/colour plates at this link of the Tropenmuseum Junior 

Short story 'Spiral Figures'

I wrote a short story in Dutch about a child who draws spiral figures at the beach

Students finished newly developed lesson strand on Islamic mosaic design

Click on the picture below and check the two slide shows on the 2015 results. 

The workshop I delivered in 2014 is online since Jan. 2015

here is the same workshop with translations into turkish

A miraculous set of tiles

I found a set of two tiles which can only form a semi-periodical pattern
I found a set of two tiles which can only form a semi-periodical pattern

Patchwork by Marijke Maris-Baan

Marijke Maris-Baan finished her design in patchwork, inspired by the winterworkshop held January 2014 on Texel
Marijke Maris-Baan finished her design in patchwork, inspired by the winterworkshop held January 2014 on Texel

Heptagon construction

A method to construct a near-regular heptagon now published on this site

Result of drawing competition

6 July 2014. The drawing cmpetition was won by José Bradamonte.

Students finished mosaic design course

A  group of about 20 students finished the lesson strand on Persian style mosaics in the beginning of may 2014. You can find some impressions of their activities here

View their endresults here

Result of pre-study

May 2014
May 2014

Article published

2014, March.

My article 'Learning Geometry by Designing Persian Mosaics' is published in issue nr. 100 (March 2014) of the Canadian journal 'For the Learning of Mathematics'.

At the flm-website you can find an Abstract.

Examples of basic patterns

Now available: a set of simple basic patterns (subgrids) to use to design new geometric patterns
Now available: a set of simple basic patterns (subgrids) to use to design new geometric patterns

New pattern design

Click on the picture below to find a series of patterns with octagons

Turn-angle 30 degrees
Turn-angle 30 degrees
Turn-angle 22.5 degrees.
Turn-angle 22.5 degrees.

Workshop 1&2 Feb. 2014

The workshop held on Texel was attended by 13 people in total. Among them: a furniture maker, a designer of lamps, quilters, painters and teachers. See the photo-impression of the workshop

Article in local newspaper Texel

This article (text and photo Pip Barnard) is about my fascination for Islamic geometrical ornamentation and how it can be used in (mathematics) education.

Article in Dutch newspaper

An article about the artwork by Maria Roelofsen and myself was published in the Dutch newspaper 'Reformatorisch Dagblad' on 30 december 2013. (Text Janneke van Reenen-Hak, Photo's Sjaak Verboom)

Publication in dutch magazine 'Experiment NL'

In this magazine on dutch Scientific research an article was published about my work. All those who have a subscription of 'Quest' received this magazine. Four pages with beautiful illustrations!

Work in progress, oktober 2013
Work in progress, oktober 2013

International workshop on Islamic geometric design Istanbul

At the Design Center of Istanbul a six-days congres was organized with lectures and workshops delivered by experts in this field. Incredibly inspiring!

http://www.igp-istanbul.com/eng/

Conference Isfahan, Iran

May 2013. A three day conference for mathematicians and artists on geometric Islamic patterns was held. Lots of inspiring workshops and lectures were delivered.

Workshop Leiden

Workshop for students, Institute for Studies of the Middle East, Leiden University, 27 march 2013

A participant of the workshop designs a geometric pattern
A participant of the workshop designs a geometric pattern

Contribution to piece of art

The use of patterns in a work of art by Maria Roelofsen (march 2013)
The use of patterns in a work of art by Maria Roelofsen (march 2013)

Lecture for maths teachers

During the conference for Maths teachers held december 18th 2012 at the Groningen University I gave a lecture about using islamic mosaics to teach geometry at all levels in secundary schools.

 

Article Published

June 2012.

In the review for Dutch mathematics teachers called 'Euclides' the article 'Designing Persian Mosaics in the Classroom. Students in the centre of a medieval design tradition' appeared (for the article in Dutch click here).

Maria completed 'the frog'